Bà con hay nghe bác sĩ nói “bị loạn thị” mà hổng biết nó là cái gì? Nhìn mờ, nhìn đôi, hay nhức mắt buổi tối — có thể bà con đang bị loạn thị mà chưa biết đó nha! Bài này mình giải thích rõ ràng từ A đến Z cho bà con hiểu và xử lý đúng cách nghen.
1. Loạn thị là gì? Nguyên nhân tại sao bị
Loạn thị (tiếng Anh: Astigmatism) là tình trạng giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không hoàn toàn tròn đều — giống như quả bóng bầu dục thay vì tròn như quả bóng đá vậy bà con. Kết quả là ánh sáng đi vào mắt hội tụ ở nhiều điểm thay vì một điểm duy nhất trên võng mạc, khiến hình ảnh bị mờ hoặc bị méo.
Nguyên nhân phổ biến:
- Yếu tố di truyền — ba mẹ bị loạn thị thì con có nguy cơ cao hơn
- Chấn thương mắt hoặc sau phẫu thuật mắt
- Bệnh lý giác mạc (giác mạc chóp)
- Thói quen dụi mắt nhiều từ nhỏ
2. Dấu hiệu nhận biết loạn thị
Bà con nên để ý nếu có những biểu hiện sau đây nha:
- Nhìn mờ hoặc nhòe cả nhìn xa lẫn nhìn gần
- Nhìn đèn ban đêm thấy có vầng sáng, tia sáng xung quanh (halo)
- Hay nheo mắt khi nhìn vật
- Nhức đầu, mỏi mắt sau khi đọc sách hay nhìn màn hình lâu
- Khó chịu khi lái xe ban đêm
| Triệu chứng | Mức độ ảnh hưởng | Khi nào cần gặp bác sĩ? |
|---|---|---|
| Nhìn mờ cả xa lẫn gần | Cao | Ngay khi nhận ra |
| Nhức đầu thường xuyên | Trung bình | Nếu kéo dài > 2 tuần |
| Halo quanh đèn ban đêm | Cao khi lái xe | Ngay khi nhận ra |
| Mỏi mắt khi dùng màn hình | Thấp-Trung bình | Nếu ảnh hưởng sinh hoạt |
3. Loạn thị có mấy loại?
Mình hay gặp bà con hỏi “loạn thị của tôi loại gì?” — đây là bảng phân loại để bà con hiểu nghen:
| Loại loạn thị | Đặc điểm | Gặp nhiều ở |
|---|---|---|
| Loạn thị đều (Regular) | Hai kinh tuyến chính vuông góc nhau — phổ biến nhất | Đa số mọi người |
| Loạn thị không đều (Irregular) | Hai kinh tuyến chính không vuông góc | Sau chấn thương, giác mạc chóp |
| Loạn thị cận (Myopic) | Kèm cận thị | Rất phổ biến |
| Loạn thị viễn (Hyperopic) | Kèm viễn thị | Ít phổ biến hơn |
4. Cách điều chỉnh và chọn kính loạn thị
Tin vui cho bà con là loạn thị hầu hết đều điều chỉnh được bằng kính! Đây là các lựa chọn:
| Phương pháp | Phù hợp với | Ưu điểm |
|---|---|---|
| Kính gọng tròng trụ (toric) | Loạn thị đều ≥ 0.5 độ | Hiệu quả cao, kinh tế |
| Kính áp tròng toric | Người không muốn đeo kính gọng | Thẩm mỹ tốt |
| Kính đa tròng (progressive) | Người > 40 tuổi có cả lão thị | Nhìn rõ mọi khoảng cách |
| Phẫu thuật LASIK/PRK | Loạn thị ổn định, đủ điều kiện | Không cần kính dài hạn |
Mẹo chọn kính loạn thị đúng cách:
- Đo mắt đúng chuẩn — cần đo cả độ cầu, độ trụ và trục loạn thị (axis)
- Chọn tròng kính chất lượng — tròng không đạt chuẩn dù đúng số vẫn gây mờ
- Thời gian thích nghi — kính đa tròng cần 1-2 tuần để quen, đừng nản nghen bà con
- Tái khám định kỳ — loạn thị có thể thay đổi, nên đo lại mỗi 1-2 năm
Cần tư vấn kính phù hợp?
Đội ngũ chuyên gia Kính Đa Tròng sẵn sàng tư vấn miễn phí — từ đo mắt đến chọn tròng kính phù hợp nhất cho bà con.
Nhắn tin tư vấn ngayCâu hỏi thường gặp về loạn thị
Loạn thị có tự khỏi được không?
Loạn thị bao nhiêu độ thì cần đeo kính?
Đeo kính loạn thị có làm mắt phụ thuộc kính không?
Kính đa tròng có điều chỉnh được loạn thị không?
Trẻ em bị loạn thị có cần điều trị gì đặc biệt không?
Bài viết được tổng hợp từ kinh nghiệm tư vấn thực tế và các nguồn y khoa uy tín. Nếu có triệu chứng bất thường, bà con nên đến gặp bác sĩ mắt để được khám và tư vấn trực tiếp nhé!
